Luwr jest jednym z najsłynniejszych muzeów świata, ale jego wielkość nie polega wyłącznie na liczbie zgromadzonych dzieł. To także historia monarchii francuskiej, politycznych ambicji, wielkich kolekcjonerów, rewolucji i sporów o to, czym właściwie jest sztuka.

Podczas zwiedzania Luwru z polskim przewodnikiem nie ograniczamy się do odhaczania kolejnych arcydzieł. Przyglądamy się szczegółom, szukamy odpowiedzi na niewygodne pytania i odkrywamy historie, które sprawiają, że nawet doskonale znane obrazy zaczynają wyglądać inaczej.

Jako licencjonowany przewodnik po Luwrze i historyk sztuki zapraszam na autorską podróż przez malarstwo, rzeźbę, historię pałacu oraz ludzi, którzy stworzyli jego kolekcje. To zwiedzanie dla tych, którzy chcą nie tylko zobaczyć dzieła sztuki, lecz także je zrozumieć.

Rolnikiem był Yorgos, który podczas pracy na wyspie Milos odkrył antyczny posąg. Ponieważ rzeźba nijak nie pasowała mu do planowanego muru, chciał ją ponownie zakopać, czym omal nie przyprawił o zawał młodego kadeta francuskiej marynarki wojennej, Oliviera Voutiera, który również interesował się starożytnościami, jednak tyle szczęścia co Jorguś nie miał.

Co się stało z ręką? Co miała pod stopą, to znaczy – chyba miała? Kto ją porwał? Czy po stopach kobiety można poznać, że cię lubi?

Zapraszam do Luwru. To dłuższa opowieść. Historia Wenus z Milo jest bowiem nie tylko historią pięknej rzeźby, lecz również archeologii, dyplomacji, polityki i wielkiej rywalizacji o antyczne arcydzieła.

We Francji bez kobiet się nie da. Anne Pingeot, historyczka sztuki, pracująca w Luwrze i Orsay, kochanka prezydenta François Mitterranda, miała go namówić do wyrzucenia Ministerstwa Finansów, które od czasów III Republiki zajmowało skrzydło Richelieu, i zamiany całego Luwru w muzeum. Tak przynajmniej szlochała paryska ulica.

Nie narzekano na wyrzucenie ministerstwa, bo tych to tu nikt nie lubi, więc im dalej byli, tym lepiej. Ale zawodziła żałośnie, bo Luwr to symbol i świętość. Pomysł naruszenia jego wnętrzności był niczym operacja na otwartym francuskim sercu dokonywana w ubabranych rękawicach ogrodniczych. Nikt się na to wcześniej nie odważył. Nie na taką skalę!

Ostatnim był generał de Gaulle, którego minister kultury, André Malraux, nadzorował renowację muzeum, zlecając armii wykopanie fosy przed kolumnadą Perraulta. Wcześniej jeszcze, po zamachu stanu, Napoleon III przystąpił w marcu 1852 roku do budowy Nowego Luwru.

Ten miał jeszcze głupszy od fosy pomysł. Powierzył przebudowę urodzonemu w Rzymie Luigiemu Viscontiemu, jakby nie pamiętał, co spotkało Berniniego, którego Ludwik XIV spławił i zatrudnił swoich. Luwr miałby robić Włoch?! Herezja! Przyszedł z pomocą Visconti rok później, umierając w 1853 roku.

W czasach piramidy było jeszcze gorzej. Nie dość, że nazwiska chińsko-amerykańskiego architekta Paryż wymówić nie potrafił – Ieoh Ming Pei – to nie przewidziano żadnego konkursu na wybór architekta. Nie było ani jury, ani rywalizacji.

27 lipca 1983 roku oficjalnie potwierdzono wybór Peia na stanowisko głównego architekta Wielkiego Luwru. Podczas spotkania Mitterrand słuchał kandydata przez dwadzieścia minut, po czym skomentował krótko: „Bardzo dobrze!” i zakończył rozmowę.

Jack Lang, ówczesny minister kultury, 11 lipca 1981 roku zaproponował prezydentowi, aby „poprzez akt suwerenności uczynić z Luwru największe muzeum świata”. François Mitterrand dopisał na marginesie notatki: „Świetny pomysł. Ale bardzo trudny do realizacji, jak wszystkie dobre pomysły. Porozmawiajmy o tym jeszcze”.

Emmanuel Macron ogłosił kolejną przebudowę Luwru. Znów, jak w czasach piramidy, będzie siwy dym, choć przynajmniej do czegoś przyda się fosa Malraux, bo właśnie w tej części planowane jest nowe wejście.

Chce pan o tym porozmawiać, panie prezydencie?

Dlaczego dzieło Leonarda warte jest miliony, a jego kopia, choć równie doskonała, raptem pięć dolarów? Gombrowiczowskie pytanie o zachwyt i wartość dzieła sztuki jest w Luwrze wyjątkowo aktualne.

„Dzienniki” szczyptę pikanterii dodają, bo kto wie, czy to, co wisi w Luwrze, na pewno jest oryginałem. Skąd wątpliwości? Przy mnie, wiele lat temu, skradziono niewielki, lecz cenny obrazek ze skrzydła Sully. W środku dnia. Luwr pełen ludzi.

Wtedy przekonałem się, jak szaleje policja i do czego służą potężne kraty – wentylacyjne zdawałoby się – umiejscowione w pawimencie dziedzińców muzealnych. Czy złodzieja złapano i obraz odzyskano? Szczerze mówiąc, nie wiem. Nigdy się tym później nie interesowałem.

La Joconde podpieprzono w poniedziałek, kiedy muzeum było zamknięte. Skradziona Mona Lisa była w zasięgu ręki francuskiej policji. Pod łóżkiem, w starej walizce z podwójnym dnem, leżał skradziony obraz, a obok stał wystraszony złodziej – Vincenzo Peruggia – i francuski policjant, któremu nie chciało się pod łóżko schylić.

Jeden skłon Paula Pichegru tuż po zuchwałej kradzieży i dziś nikt by się nie zastanawiał, czy po ponad dwóch latach nieobecności do Luwru wrócił oryginał.

Oficjalnie obraz odzyskano i powrócił on do muzeum. Teorie o podmianie należą do historii legend otaczających Mona Lisę, nie do potwierdzonych ustaleń historycznych.

Zwiedzanie Luwru z licencjonowanym przewodnikiem trwa zazwyczaj około trzech godzin. To czas pozwalający zobaczyć wybrane arcydzieła i poznać historię muzeum bez konieczności przemierzania wszystkich jego sal.

Program dopasowujemy do uczestników – osób indywidualnych, rodzin, małych grup oraz wycieczek zorganizowanych. W przypadku grup konieczne jest wcześniejsze ustalenie liczby osób, dostępności biletów oraz zasad rezerwacji obowiązujących w muzeum.

Cena zwiedzania zależy od terminu, liczby uczestników, rodzaju grupy oraz wymaganych biletów i rezerwacji. Szczegóły przedstawiamy po otrzymaniu zapytania.

Aktualne informacje o godzinach otwarcia, wystawach i zasadach wstępu dostępne są na oficjalnej stronie Musée du Louvre. Możesz również sprawdzić inne propozycje zwiedzania Paryża z polskim przewodnikiem.